Kalkulator odsetek ustawowych
Wpisz kwotę zaległości, termin płatności i datę zapłaty (albo po prostu liczbę dni) i wybierz rodzaj odsetek - ustawowe za opóźnienie, handlowe, podatkowe albo własną stawkę umowną - a poznasz kwotę należnych odsetek, z automatycznym uwzględnieniem roku przestępnego.
Dni liczone od dnia po terminie płatności do dnia zapłaty włącznie, osobno dla każdego roku kalendarzowego: rok przestępny ma 366 dni, pozostałe 365. Stawki wg stanu na 21 sierpnia 2026, wyliczone ze stóp NBP: odsetki ustawowe za opóźnienie = stopa referencyjna + 5,5 p.p., handlowe = stopa referencyjna + 10 p.p. (dla publicznych podmiotów leczniczych + 8 p.p.), podatkowe = 200% stopy lombardowej + 2 p.p. Przy rozliczeniach za wcześniejsze okresy sprawdź stawkę obowiązującą w danym czasie.
Jak działa kalkulator odsetek ustawowych?
Odsetki ustawowe liczone są od kwoty zaległości, stawki rocznej i liczby dni opóźnienia: odsetki = kwota × stawka% × dni ÷ liczba dni w roku. Przy datach od–do kalkulator liczy dni od dnia następującego po terminie płatności do dnia zapłaty włącznie i dzieli okres na lata kalendarzowe: rok przestępny ma 366 dni, pozostałe 365. Jeśli wolisz wpisać gotową liczbę dni, kalkulator przyjmuje rok 365-dniowy. W Polsce obowiązują różne stawki zależnie od charakteru zobowiązania.
Odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 481 k.c.) to stopa referencyjna NBP + 5,5 punktu procentowego - dotyczą zobowiązań między osobami prywatnymi i firmami spoza transakcji handlowych. Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych (ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom) to stopa referencyjna NBP + 10 punktów procentowych (+ 8 p.p., gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy) - dotyczą faktur między przedsiębiorcami. Odsetki podatkowe to 200% stopy lombardowej NBP + 2 p.p., nie mniej niż 8% - stosuje się je do zaległości wobec urzędu skarbowego i ZUS.
Stawki wynikają ze stóp NBP: ustawowe i podatkowe zmieniają się z każdą decyzją Rady Polityki Pieniężnej, a handlowe ustalane są na półrocze (wg stopy z 1 stycznia i 1 lipca). Kalkulator pokazuje datę, na którą zweryfikowano stawki - przy rozliczeniach za wcześniejsze okresy sprawdź stawkę obowiązującą w danym czasie lub wpisz ją jako własną stawkę.
Opcja „własna stawka" służy do odsetek umownych - gdy umowa określa inną stawkę niż ustawowa. Pamiętaj o limicie odsetek maksymalnych za opóźnienie: dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie.
Wzór
odsetki = kwota × stawka roczna (%) × dni opóźnienia ÷ 365 (366 w roku przestępnym)
Okres obejmujący przełom roku dzielony jest na części i każda liczona jest według długości swojego roku kalendarzowego.
Praktyczny przykład
Faktura na 10 000 zł między firmami jest opóźniona o 30 dni. Przy stopie referencyjnej NBP 3,75% stawka handlowa wynosi 3,75 + 10 = 13,75%, więc odsetki = 10 000 × 0,1375 × 30 ÷ 365 ≈ 113,01 zł.
Pożyczka prywatna 1000 zł, spóźniona o cały rok (365 dni). Odsetki ustawowe za opóźnienie przy tej samej stopie referencyjnej to 3,75 + 5,5 = 9,25%, czyli 1000 × 0,0925 = 92,50 zł.
Umowa przewiduje odsetki umowne 12% rocznie, dług 5000 zł, opóźnienie 73 dni: 5000 × 0,12 × 73 ÷ 365 = 120 zł.
Termin płatności 21 grudnia 2024 r., zapłata 10 stycznia 2025 r., dług 1000 zł, stawka 10%: 10 dni w roku 2024 (przestępnym) to 1000 × 0,10 × 10 ÷ 366 = 2,73 zł, a 10 dni w 2025 r. to 1000 × 0,10 × 10 ÷ 365 = 2,74 zł - razem 5,47 zł.
Najczęstsze pytania
Jaka jest różnica między odsetkami ustawowymi za opóźnienie a handlowymi?
Odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 481 k.c., stopa referencyjna NBP + 5,5 p.p.) dotyczą zobowiązań poza obrotem gospodarczym, np. pożyczki między osobami prywatnymi. Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych (stopa referencyjna + 10 p.p.) stosuje się do faktur między przedsiębiorcami - są wyższe o 4,5 punktu procentowego i mają dodatkowo rekompensować wierzycielowi koszty odzyskiwania należności.
Czy stawki odsetek się zmieniają?
Tak. Odsetki ustawowe za opóźnienie i podatkowe zmieniają się z każdą zmianą stóp NBP, a handlowe - co pół roku (1 stycznia i 1 lipca, wg stopy referencyjnej z tego dnia). Kalkulator pokazuje datę, na którą stawki zweryfikowano. Przy rozliczeniach za dłuższy okres, w którym stawka się zmieniała, policz odsetki osobno dla każdego podokresu - możesz do tego użyć opcji własnej stawki.
Jak policzyć odsetki umowne?
Wybierz „własna stawka" i wpisz stawkę roczną z umowy - wzór jest ten sam: kwota × stawka × dni ÷ 365. Stawka umowna za opóźnienie nie może przekroczyć odsetek maksymalnych za opóźnienie, czyli dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie; nadwyżka jest z mocy prawa obniżana do tego limitu.
Od kiedy liczyć dni opóźnienia?
Od dnia następującego po terminie płatności do dnia faktycznej zapłaty włącznie. Jeśli termin płatności minął 10 sierpnia, a zapłata nastąpiła 20 sierpnia, opóźnienie wynosi 10 dni. Wpisz obie daty w kalkulatorze, a liczbę dni policzy za Ciebie; jeśli znasz już liczbę dni, przełącz na tryb „liczba dni".
Rok ma 365 czy 366 dni?
W trybie dat kalkulator sam rozpoznaje rok przestępny: dni przypadające w roku przestępnym (np. 2024, 2028) dzieli przez 366, pozostałe przez 365, a okres na przełomie lat rozbija na części. Taką metodę stosują sądy i programy księgowe. W trybie „liczba dni" rok przyjmowany jest jako 365-dniowy, bo kalkulator nie wie, w którym roku przypadały dni opóźnienia.
Czy odsetki nalicza się automatycznie?
Nie - wierzyciel musi je naliczyć i zażądać zapłaty (np. notą odsetkową). Prawo do odsetek powstaje automatycznie z mocy ustawy od dnia opóźnienia, ale ich wyegzekwowanie wymaga działania wierzyciela.
Czy można dochodzić odsetek w sądzie?
Tak - odsetki za opóźnienie to roszczenie, którego można dochodzić razem z należnością główną, w tym w uproszczonym elektronicznym postępowaniu upominawczym (e-sąd). Warto naliczyć je precyzyjnie na dzień złożenia pozwu, bo z reguły nadal narastają aż do faktycznej zapłaty.
Powiązane narzędzia
- Kalkulator dniWybierz dwie daty, a kalkulator policzy dokładną liczbę dni kalendarzowych oraz dni roboczych (poniedziałek–piątek) między nimi - z opcją wliczenia dnia końcowego i rozbiciem na lata, miesiące i dni.
- Kalkulator VATPrzelicz kwotę netto na brutto, brutto na netto albo - gdy znasz tylko kwotę podatku - wylicz z niej netto i brutto. Dowolna stawka VAT, wyniki zawsze spójne co do grosza.
- Kalkulator ROIWpisz zainwestowaną kwotę i wartość końcową inwestycji - opcjonalnie także koszty dodatkowe i przychody w trakcie - a poznasz zysk, ROI w procentach oraz, po podaniu okresu w miesiącach, ROI w skali roku, który pozwala porównywać inwestycje o różnej długości.