Kalkulator wynagrodzeń (brutto-netto)

Brutto to podstawa z umowy, ale pracodawca dopłaca ponad nią własne składki: emerytalną (9,76%), rentową (6,5%), wypadkową, Fundusz Pracy z Funduszem Solidarnościowym (2,45%) i FGŚP (0,1%) - razem ok. 20,5% brutto, a przy PPK jeszcze co najmniej 1,5% więcej. To realny koszt zatrudnienia i dobra podstawa do negocjacji: podwyżka brutto o 1000 zł kosztuje firmę ok. 1205 zł.

PIT-2 upoważnia pracodawcę do potrącania kwoty zmniejszającej podatek - 300 zł miesięcznie (1/12 z 3600 zł wynikających z kwoty wolnej 30 000 zł). Bez PIT-2 zaliczki są wyższe, a nadpłata wraca dopiero przy rozliczeniu rocznym. Kwotę można też dzielić między dwóch lub trzech płatników - wtedy każdy potrąca odpowiednio 150 lub 100 zł.

Zaliczka PIT liczona jest narastająco: do 120 000 zł dochodu w roku obowiązuje stawka 12%, a od nadwyżki 32%. Przy stałej pensji próg przekracza się w konkretnym miesiącu - od tego momentu zaliczka rośnie i netto spada. Kalkulator wskazuje ten miesiąc i pokazuje pełną tabelę, gdy netto zmienia się w trakcie roku.

Składki emerytalna i rentowa naliczane są tylko do rocznego limitu 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Po jego przekroczeniu te składki ustają do końca roku, więc netto rośnie - mimo że jednocześnie może obowiązywać już wyższa stawka PIT. Chorobowa, zdrowotna i składki pracodawcy na FP/FGŚP limitu nie mają.

Przychody z umowy o pracę do rocznego limitu są zwolnione z PIT - zaliczka wynosi zero, ale składki ZUS i zdrowotna są płacone normalnie. Gdy przychód narastająco przekroczy limit, opodatkowana jest tylko nadwyżka. Ulga przysługuje do dnia 26. urodzin.

Wpłata podstawowa pracownika (2% brutto) schodzi z netto, a pracodawcy (1,5%) podnosi koszt zatrudnienia. Haczyk: wpłata pracodawcy jest Twoim przychodem podatkowym, więc minimalnie podnosi zaliczkę PIT. W zamian na rachunek PPK trafia łącznie 3,5% brutto plus dopłaty państwa. W kalkulatorze możesz zmienić stawki w granicach ustawowych (pracownik 0,5–4%, pracodawca 1,5–4%).

Podstawowe 250 zł/mies. przysługują każdemu pracownikowi. Podwyższone 300 zł/mies. - gdy mieszkasz w innej miejscowości niż zakład pracy i złożysz pracodawcy oświadczenie. Różnica w zaliczce to 6 zł miesięcznie, ale w skali roku i przy rozliczeniu z małżonkiem bywa odczuwalna.

Przy tym samym budżecie zatrudniającego najwięcej „na rękę" daje zlecenie studenta do 26 lat (bez składek i PIT) oraz umowa o dzieło (tylko PIT, bez żadnych ubezpieczeń). B2B wypada między dziełem a etatem - zależnie od formy opodatkowania i wariantu ZUS. Etat oddaje najwięcej w daninach, ale jako jedyny daje pełne ubezpieczenia, płatny urlop, chorobowe, staż emerytalny i ochronę kodeksu pracy - tabela porównania w kalkulatorze pokazuje wyłącznie stronę finansową.

Uczniowie i studenci do 26. roku życia na umowie zlecenia nie podlegają ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu (do ubezpieczenia zdrowotnego zgłasza ich uczelnia lub rodzic), a ich przychód objęty jest ulgą dla młodych - zaliczka PIT wynosi zero. W efekcie kwota brutto równa się netto, a zleceniodawca nie ponosi żadnych narzutów. Warunek: status ucznia/studenta i wiek poniżej 26 lat przez cały okres umowy.

Kalkulator liczy trzy formy opodatkowania (skala 12/32%, liniowy 19%, ryczałt od przychodów) z odpowiednią składką zdrowotną i wariantami ZUS: ulgą na start (6 mies., tylko zdrowotna), preferencyjnym (24 mies.) i pełnym. Pamiętaj jednak, że na B2B nie ma płatnego urlopu, chorobowego od pracodawcy, okresu wypowiedzenia ani PPK, a faktura netto musi pokryć też księgowość i przerwy między kontraktami - dlatego stawki B2B powinny być wyraźnie wyższe niż etatowe brutto.

Nie - te preferencje rozlicza się w zeznaniu rocznym, a kalkulator pokazuje zaliczki pobierane co miesiąc przez pracodawcę. Wspólne rozliczenie może obniżyć podatek roczny (zwrot nadpłaty), ale nie zmienia kwot na comiesięcznym przelewie, chyba że złożysz pracodawcy stosowne oświadczenie o zamiarze wspólnego rozliczenia.